Akdeniz Üniversitesi
Header
AnaSayfaHakkindaSonSayıArsivilkelermakale+BaglantilarDuyurulariletisim
cilt1sayı1 Nationalist Didacticism in Fatima Mernissi's Dreams of Trespass:
dot
Makedonya’da Eşkıyalık ve Bulgar Asi Çakalarofdot
A Re-examination of the Sarcophagus Inscription at Turant Asarıdot
Edebî Metin Çözümlemesi ve Ekoeleştiri
dot
Die Keramikfunde des Görükle-Grabes in Bursa
dot
Türkçe Sözlüğe Katkılar I
dot
Intercultural Communication in the Age of Globalization and English Language Teachingdot
The Temporal World - a shadow play - Court and Urban Shadow Plays of the 11th to 14th Centuriesdot
Influences and Traditions: Wole Soyinka and the Nigerian Theatredot
Siyasi Katılım, Tutum ve Davranışlarda Kadın ve Erkek Arasındaki Farklılıklar
dot
Effects of Using Cognitive Strategy Training Programs in Developing
Reading Comprehension
dot
Exile and Nostalgia in Albanian Lyric Poetry since 1750dot
Kent Sosyolojisi ve Kentsel Araştırmaların Geleceği Üzerine Bazı Düşünceler
dot
Erzurum Yöresi Ağızlarından Derleme Sözlüğü’ne Katkılardot
Akıl Yürütme Biçimleri Açısından Türk Sosyolojisinin Şekillenişi
dot
Eğitim, Beklenti Kuramı ve Güdülenme
dot
Character Education in the Prevention of School Violence and as a Method for Promoting Academic Achievement
dot

shr

 

.Erzurum Yöresi Ağızlarından Derleme Sözlüğü’ne Katkılar

Duygu KAMACI*

*MA., Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Antalya, duygukamaci@windowslive.com

Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi / Mediterranean Journal of HumanitiesCilt: I / Sayı: 1 / sf. 157-164
Telif Hakkı © Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi

Özet: Ağız (dialect); bir dilin, belli bölge topluluklarına özgü sözlü anlatım yollarının tümü şeklinde tanımlanabilecek bir dilbilim terimidir. Türkiye'deki ağız araştırmalarının kökeni 19. yüzyıla uzansa da; bizler Divanü Lügati't-Türk'ün ihtiva ettiği bilgiler neticesinde, dönemin farklı lehçe ve ağızları hakkında bir fikre sahip durumdayız. 19. yüzyılda Radloff ve Kúnos gibi Türkologlar, bu alanda çeşitli araştırmalar yapmışlardır. Ancak Anadolu diyalektleri üzerindeki çalışmalar, yoğun olarak Cumhuriyet'in ilanı son­rasında yoğunlaşmaya başlamıştır. Şüphesiz bu yoğunlaşmada, dilde sadeleşme hareketinin büyük etkisi olmuştur. Sonrasında, yurdun belirli bölgelerinde yapılan derlemeler sonucu, ağız çalışmaları farklılaşmış ve geçmişe dönük çözümlemeleri de içine alan bir araştırma sahası oluşmuştur. Bu özelliği ile ağızlarda yer alan kelime ve ifadeler, Türk dili için bir nimet konumundadır. Çünkü bu kelime ve ifa­deler eşliğinde bizler; dilimizin hangi dillerden ne şekilde etkilendiğini, zaman içindeki ses ve anlam değişmelerini, geçmişte kullanılan ancak ölçünlü dilde yer almayan arkaik öğeleri tespit etmekteyiz. Ağız çalışmalarının öneminden yola çıkılarak, bu araştırmamızda; Erzurum'a bağlı Mülk ve Gökçeyamaç köylerinden derlenen yerel ifadeler bir araya getirilmiştir. Söz konusu çalışmamızda amacımız; yaptığımız derlemeler sonucu, Türk Dil Kurumu'nun hazırlamış olduğu Derleme Sözlüğü'nde yer almayan kelimeleri tespit ederek, bahsi geçen sözlüğe katkıda bulunmaktır. Derlenen kelimeler ise işlevsellik ve yapısallık bakımından isim, sıfat, fiil, deyim, ikileme gibi türlere ayrılarak incelenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Ağız, Erzurum ağzı, Derleme Sözlüğü, Türk Dili

Abstract: Dialect is a linguistic term describing the verbal expression of a language which is specific to certain communities in a given region. The origin of the dialect research in Turkey goes back to the 19th century and we have an idea about different dialects and accents of the period (11th century) as recorded in the Divanu Lugati't Turk. Turkologists such as Radloff and Kúnos have made various studies in this field. However, studies on the dialect have begun intensively after the proclamation of the Republic of Turkey. Of course, in the consistence of these, 'the language simplification movement' had a great effect. As a result of the compilation in the certain areas of the country, research on dialects has been differentiated and these works have been a field of study which involved retrospective analysis. With the words and phrases collected, we have detected the effects of other languages and dialects, sound and meaning changes over the time, archaic items which used in the past but not in the standard language at the time of the study. In this research study, some local words are gathered which are collected from Mulk and Gokçeyamac villages of Erzurum. Our aim is to contribute to the Compilation Dictionary by detecting some words which are not yet in that dictionary. The compiled words are divided into species like nouns, adjectives, verbs, phrases, and dilemmas in terms of their functionality and structures.

Keywords: The dialect of Erzurum, The Compilation Dictionary, dialect, Turkish Language

       
Önceki MakaleMetin PDF

e-Dergi

Metin DiliTürkçeSonraki Makale
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       

Sayfa Özeti: MJH | Duygu KAMACI

Sayfa Açıklaması: Duygu KAMACI Erzurum Yöresi Ağızlarından Derleme Sözlüğü’ne Katkılar

Anahtar Kelimeler: